Wiens gegevens zijn het eigenlijk? Privacy van overstappers in de (digitale) onderwijsregio

De digitale infrastructuur

Als stichting ontwikkelden we samen met meerdere onderwijsregio's een gedeelde digitale infrastructuur: één systeem waarmee regioloketten en opleiders overstappers kunnen volgen van eerste oriëntatie tot start in het onderwijs. Het systeem is in gebruik sinds 2024 en wordt in 2026 doorontwikkeld.

De voordelen voor regio's zijn helder: minder versnippering, beter zicht op de route van kandidaten en slimmere samenwerking met scholen, besturen en opleiders. Overstappers voelen zich veel minder 'van het kastje naar de muur gestuurd': zij ervaren meer regie en betere begeleiding.

Maar met de ontwikkeling van de infrastructuur ontstond ook een fundamentele vraag: wie is de verwerkingsverantwoordelijke voor de persoonsgegevens van deze mensen?

Het juridische knelpunt: geen rechtspersoon, wel gegevens

Onderwijsregio's zijn samenwerkingsverbanden. Ze zijn vaak gezamenlijk (nog geen) rechtspersoon. En toch verwerken ze inmiddels via gedeelde systemen persoonsgegevens van honderden overstappers per jaar.

De wet vereist dat er altijd een duidelijk aanwijsbare verwerkingsverantwoordelijke is: een partij die bepaalt waarvoor en hoe persoonsgegevens worden verwerkt, en die aanspreekbaar is als het misgaat. Als die partij ontbreekt of onduidelijk is, zijn de rechten van de overstapper in de praktijk niet geborgd.

Wat er in 2026 verandert — en wat nog niet

In de doorontwikkeling voor 2026 staan concrete stappen gepland om privacy beter te borgen, zoals EU-hosting van de data, een Data Protection Impact Assessment (DPIA), een herziene rolverdeling tussen partijen en aparte databases per regio. Dat zijn noodzakelijke en goede stappen.

Samen met experts uit de regio denken we ook na over de verantwoordelijkheidsvraag. Heeft jouw regio al een best practice op dit gebied? Of wil je meer weten? Neem contact met ons op.

Stichting Onderwijs in ontwikkelt de digitale infrastructuur voor onderwijsregio's in samenwerking met regio's in Nijmegen, Brabant Oost, Midden-Brabant, Groot-Amsterdam en Kennemerland, Zwolle en Hollands Noorden. Vragen over dit project? Neem contact op met Remi Huigen via remi@onderwijsin.nl.